Valentijnsdag. De dag van de liefde?

De liefde… Waarschijnlijk ben je vandaag al helemaal doodgegooid met dit begrip en ben je er helemaal klaar mee. ‘Commerciële onzin’, zullen velen zeggen. Echter, er zit meer achter Valentijnsdag dan je zult denken.

Een van de theorieën over het ontstaan van Valentijnsdag gaat over een eeuwenoude feestdag die twee heiligen eert met de naam Valentijn. Deze heiligen zouden een wonder verricht hebben. De eerste heilige is een priester uit het derde-eeuws Rome. De priester werd vermoord op 14 februari. Paus Julius benoemde deze dag tot de dag van Valentijn: Valentijnsdag. Valentijnsdag is dus al zeker 1700 jaar oud! De andere heilige Valentijn was de twaalfde-eeuwse bisschop van Terni. Ook hij wordt 14 februari vereerd. De gebruiken tijdens Valentijnsdag werden destijds afgeleid van de gebruiken tijdens de verering van de Romeinse Godin Juno, de godin van de liefde. Deze verering vond een dag later plaats, op 15 februari. De Christenen en de Romeinen kwamen veel met elkaar in contact. Hierdoor zouden Valentijnsdag en de verering van Juno zijn samengesmolten tot het Valentijnsdag dat vrij veel lijkt op de dag zoals we die nu kennen (Baker, 1905).

Toch vond er ergens in de geschiedenis nog een verandering plaats. In Amerika werd in de jaren 40 van de 19e eeuw Valentijnsdag ondergedompeld tot een nationale, Amerikaanse feestdag. Vanaf dit moment werd deze dag een hype. Winkels werden compleet getransformeerd rond Valentijnsdag en het werd het gesprek van de dag. Het is ook vanaf dit moment dat Valentijnsdag meer om de liefde ging draaien dan om de twee heiligen en de godin Juno. Want de godin Juno eren doen we al lang niet meer, toch? (Schmidt, 1993).

Juno, de godin van de liefde, de belichaming van de liefde. We eren Juno misschien niet meer zoals men dat in de Romeinse tijd deed, maar de liefde is bijna als een godin voor ons mensen. Niet alleen op Valentijnsdag komt het begrip meerdere malen terug, het hele jaar door wordt er over de liefde gepraat en gezongen. De liefde wordt namelijk ook in de muziek volop vereert. De socioloog Richard Dukes deed samen met een aantal andere sociologen onderzoek naar de expressie van liefde in popmuziek tussen 1958 en 1998. Rhythm-and- bluesnummers gaan in 96% van de gevallen over liefde, 82% van de rock-’n-rollnummers en 59% van de hiphopnummers. Dit laatste percentage lijkt weinig, maar we hebben het hier wel over de muziekstijl van een ruwe tegencultuur. Ook concludeerden deze onderzoekers dat de laatste 50 jaar hierin niks is veranderd: de liefde is en blijft een geliefd onderwerp voor de muziek (Dukes et al., 2003). Psychologen Yasaman Madanikia en Kim Bartholomew deden een soortgelijk onderzoek, maar maakten geen onderscheid in genres. Van de 360 popnummers uit 1971 tot 2011 ging de tekst van maar liefst 62% van de nummers over de liefde! (Madanikia & Bartholomew, 2014).
Of je nu een hekel hebt aan Valentijnsdag of het juist fantastisch vindt, de liefde blijft een alledaags onderwerp. De een eert de liefde op Valentijnsdag met rode rozen en liefdesbrieven, de ander het hele jaar door met de teksten van zijn favoriete muzikanten.

Bronnen:
Baker, Virginia. ‘For St. Valentine’s Day.’ The Journal of Education 61, nr. 5 (1905): 120-121.
Schmidt, Leigh Eric. ‘The Fashioning of a Modern Holiday: St. Valentine’s Day.’ Winterthur Portfolio 28, nr. 4 (1993): 209-245.

Dukes, Richard L., Tara M. Bisel, Karoline N. Borega, Eligio A. Lobato, en Matthew D. Owens. ‘Expressions of Love, Sex, and Hurt in Popular Songs: A Content Analysis of All-Time Greatest Hits.’ The Social Science Journal 40 (2003): 643-650.

Madanikia, Yasaman, en Kim Bartholomew. ‘Themes of Lust and Love in Popular Music Lyrics From 1971 to 2011.’ SAGE Open, 14 augustus 2014, 1-8. https://doi.org/10.1177/2158244014547179.

Auteur: Marit Kamp

2018-02-14T14:53:40+00:00